Dierenkliniek Dennenoord

Urine pH bij droge koeien

Wanneer gestuurd wordt op de anionen-kationen-balans in het droogstandsrantsoen is het belangrijk om de urine-pH te meten om te zien of het in de koe ook inderdaad gaat zoals het berekend is. Let op: We spreken hier niet van een pensacidose, maar van een bloedacidose, waarmee de Calciumstofwisseling gestuurd wordt.

Voor een juiste interpretatie van de urine-pH controleer je het best de urine van een tiental droogstaande koeien. De gemiddelde pH is bepalend. Het heeft geen zin het rantsoen aan te passen aan 1 uitschieter.

  • Scenario 1: Gemiddelde pH is 6.3 ± 0.6

    Gefeliciteerd, je hebt de gewenste gecompenseerde metabole acidose (“verzuring”) verkregen bij je koeien en de Calciumstofwisseling blijft goed aktief.
  • Scenario 2: Gemiddelde pH is 7.4 ± 0.5

    Er is nog onvoldoende acidose bereikt. Voeg stapsgewijs extra anionen toe en meet na 5 dagen nog eens. We spreken hier over stapjes van + 0.1% Chloorzouten.
  • Scenario 3: Gemiddelde pH is 5.2 ± 0.5

    Er is een te erge metabole acidose ontstaan en de koeien dreigen ziek te worden.
    Verlaag de anionen en meet na 5 dagen nog eens.
    We spreken hier over stapjes van – 0.2% Chloorzouten.
  • Scenario 4: Teveel spreiding, bv 4 koeien rond pH 5.2 en 6 koeien rond pH 7.8

    Sluit eerst selectief vreten of onvoldoende plaats aan het voerhek (overbevolking) uit als oorzaak.
    Vaak kunnen er ook problemen zijn met het mengen van het rantsoen, bv door te lang stro.
    Als deze zaken echter allemaal uitgesloten zijn, dan wordt de variatie waarschijnlijk veroorzaakt door teveel zuren, maw teveel anionen: De koeien met een lage (zure) pH hebben deze ochtend een goede voeropname gehad, maar in de loop van de dag een niet-gecompenseerde acidose ontwikkeld, waardoor ze ‘s avonds veel minder zullen vreten.
    De koeien met een te hoge pH hebben gisteravond veel voer opgenomen en gedurende de nacht een acidose ontwikkeld. De nieren hebben in de nacht hierop gereageerd door extra veel zuren uit te scheiden via de urine, waardoor een zuur tekort is ontstaan. Deze dieren gaan ‘s avonds juist goed vreten maar ontwikkelen dan ‘s nachts opnieuw acidose. Als je niks doet, blijft deze acidose op en af gaan.

Breng de anionische Chloorzouten terug met – 0.2% gedurende 5 dagen en meet opnieuw de pH.
Daarna voeg je, zo nodig, in stapjes van + 0.1% anionische Chloorzouten weer toe, meet de pH steeds na 5 dagen opnieuw en stop als de urine-pH de gewenste waarde heeft bereikt.

urine